Yapay zekâ arama görünürlüğü: asistanlar firmanızı anlatırken neye bakıyor?

Yapay zekâ görünürlüğü, bir sitenin içeriğinin ChatGPT, Gemini, Perplexity gibi yapay zekâ asistanlarının ürettiği cevaplarda kaynak olarak kullanılabilmesi için yapılan yapısal çalışmadır. İngilizce kısaltmasıyla GEO olarak da anılır.

Kapsamına kendi başına alıntılanabilir tanım blokları, yapılandırılmış veri işaretlemesi, soru–cevap yapısı, yapay zekâ tarayıcılarına erişim ayarları ve firma bilgisinin dış kaynaklarda tutarlı olması girer.

Klasik SEO'dan farkı hedefidir: SEO sıralamada üst sırayı hedefler, GEO cevabın içinde geçmeyi hedefler. İkisi çelişmez; iyi kurulmuş bir site ikisine birden hizmet eder.

Gözlemimiz şu: net, kısa ve kendi başına anlamlı cümleler alıntılanıyor. "Sektörün öncüsüyüz" gibi bir cümle hiçbir soruya cevap vermediği için hiçbir zaman kullanılmıyor. Buna karşılık "Kurumsal web sitesi, bir firmanın kimliğini ve hizmetlerini tek adreste toplayan sitedir" gibi bir tanım doğrudan alıntılanabiliyor.

İkinci belirleyici, bilginin bağlam gerektirmemesi. Bir paragraf ancak kendinden önceki paragraf okunduğunda anlaşılıyorsa, model onu tek başına kullanamıyor.

Üçüncüsü tutarlılık. Aynı bilgi sitede, rehberlerde ve sosyal hesaplarda farklı yazılmışsa model hangisine güveneceğini bilemiyor ve çoğu zaman firmayı hiç anmıyor.

Yapay zekâ araması hızla büyüyor ama Google aramasının yerini almış değil. Türkiye'de arama trafiğinin büyük kısmı hâlâ klasik arama motorlarından geliyor. Bu yüzden GEO'yu SEO'nun alternatifi değil, üzerine eklenen bir katman olarak ele alıyoruz.

İyi haber şu ki iki çalışma büyük ölçüde örtüşüyor. Temiz site yapısı, doğru başlık hiyerarşisi, yapılandırılmış veri ve açık yazılmış içerik ikisine birden yarıyor. GEO'nun ayrıştığı yer, metnin alıntılanabilir biçimde kurgulanması.

Bu yüzden sitesi zaten sağlam olan firmalarda GEO çalışması kısa sürüyor. Temel eksikse önce oradan başlamayı öneriyoruz; aksi hâlde üstüne konan katman tutmuyor.

Klasik SEO'da sıralamanızı ölçen yerleşik araçlar var. Yapay zekâ tarafında bu olgunlukta bir ölçüm henüz yok. Aynı soru aynı asistana iki kez sorulduğunda farklı cevap gelebiliyor, cevaplar kullanıcıya ve zamana göre değişiyor.

Yaptığımız şey bu yüzden mütevazı: belirlenmiş bir soru listesi düzenli aralıklarla sorulup cevaplar kaydediliyor ve zaman içindeki değişim izleniyor. Bu bir sıralama raporu değil, bir eğilim takibi.

Bu alanda kesin sonuç ya da "ChatGPT'de birinci sıra" vaat eden birine temkinli yaklaşmanızı öneriyoruz; öyle bir sıra yok. Biz de garanti vermiyoruz — yapılan işin ne olduğunu ve neyin ölçülebildiğini baştan yazıyoruz.

Üç katman var. Birincisi metin: asistanlar dolambaçlı tanıtım cümlelerini değil, doğrudan cevap veren paragrafları alıntılıyor. Bu yüzden sayfalarda soruyu soran bir başlık ve hemen altında cevabı veren bir paragraf düzeni kuruyoruz.

İkincisi yapılandırılmış veri. Sayfanın konusunu, firmanın kim olduğunu, hizmetin ne olduğunu ve sık sorulan soruların cevaplarını makine okuyabilir biçimde de yazıyoruz. İnsan bunu görmez; asistan bunu görür ve tahmin etmek zorunda kalmaz.

Üçüncüsü tutarlılık. Firma adı, adres, telefon ve hizmet adları sitenin her yerinde, dış kaynaklarda ve işletme profilinde aynı yazılmalı. Çelişen bilgi gören bir asistan, o firmadan bahsetmemeyi tercih ediyor.

Arama, yirmi yıldır olduğundan daha hızlı değişiyor. Sonuç sayfasının üstüne konan yapay zekâ özetleri, doğrudan cevap veren asistanlar, sohbet üzerinden yapılan araştırma — bunların hiçbiri birkaç yıl önce yoktu ve bugün trafiğin nereden geleceğini belirliyor.

DMC Web Tasarım & Yazılım bu alanı bir moda başlığı olarak değil, işin yeni hâli olarak ele alıyor. Kendi sitemizde denemediğimiz bir uygulamayı müşteriye önermiyoruz; buradaki yapılandırılmış veri, asistanlar için hazırlanmış tanıtım dosyası ve soru-cevap düzeni de aynı çalışmanın ürünü.

Bu alanda kesin konuşan herkesten şüphe etmek gerekiyor — kurallar henüz oturmadı. Bizim yaptığımız, sağlam olduğu bilinen temeli kurup değişeni yakından izlemek.